REHBER · EYLEM PLANI

Hava Kirliliğine Karşı Eylem Rehberi

Bireysel korunma ve emisyon azaltımı için DSÖ 2021 Küresel Hava Kalitesi Kılavuzu'na dayalı pratik adımlar.

Çift yönlü mücadele: Hava kirliliğiyle mücadele yalnızca bireysel korunmayı değil, kaynağında emisyon azaltımını da gerektirir.

Bireysel maruziyetin azaltılması ve zamanlama

Bireysel korunma

Kirliliğin arttığı sabah ve akşam iş/okul çıkışı saatlerinde dışarıda ağır fiziksel aktiviteden (koşu, antrenman) kaçının.
PM2.5 düzeyinin 'Yüksek', 'Çok Yüksek' veya 'Kritik' olduğu dönemlerde dışarı çıkması gereken risk grupları (yaşlılar, çocuklar, solunum hastaları) cerrahi maske yerine partikül tutucu FFP2/N95 maske tercih etmelidir.

Yaşam alanı

Dış ortam kirliliği yüksekken pencereleri uzun süre açık tutmayın; havalandırmayı kirliliğin görece düşük olduğu öğle saatlerinde kısa süreli yapın.
Yaşam alanlarında HEPA filtreli hava temizleyiciler kullanın; tütün dumanı, tütsü ve kimyasal oda kokusu gibi iç mekân partikül kaynaklarından kaçının.

Ulaşım ve emisyon

Bireysel araç yerine raylı sistem ve toplu taşıma kullanın; kısa mesafelerde yürüyüş ve bisikleti tercih edin.
Araçlarda uzun süre rölantide beklemekten kaçının; periyodik egzoz emisyon ölçümlerini ve bakımları aksatmayın.

Enerji ve ısınma

Katı yakıt (kalitesiz kömür, linyit, biyokütle) yerine doğal gaz veya ısı pompası gibi düşük emisyonlu sistemlere geçin.
Binalarda çift cam ve ısı yalıtımı (mantolama) ile enerji ihtiyacını azaltın; baca ve kazan bakımlarını kış öncesi yaptırın.

Sektörel önlemler

Tarım alanlarında anız yakılmamalıdır; anız yangınları atmosfere yoğun miktarda ince partikül ve zehirli gaz salar.
Sanayi tesislerinde, OSB'lerde ve taş ocaklarında toz bastırma sistemleri ve baca filtreleri kesintisiz ve denetimli çalıştırılmalıdır.

Karar desteği

Dış mekân planlarından önce Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın istasyon ölçümlerini (sim.csb.gov.tr) kontrol edin. Bu sitedeki CAMS değerleri yıllık ve günlük model tahminidir, anlık uyarı için uygun değildir.
Kirlilik eşikleri aşıldığında yerel yönetimlerin ve valiliklerin hava kalitesi uyarılarına uyun.

Bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tavsiye değildir. Akut solunum veya kalp-damar şikâyetlerinde en yakın sağlık kuruluşuna başvurun.